Türkiye'de Bölge Sınıflandırılması

Mekânsal farklılıklar ve benzerlikler, her şeyden önce çeşitli olayların dağılış, bağlantı ve gelişim noktalarını yansıtır. Bir mekân parçasının bölge özelliğine sahip olabilmesi için o mekânda belirli olaylar arasında ben¬zerliğin ve karşılıklı ilişkilerin olması gerekmektedir. Eğer bir mekân parçası üzerindeki olaylar arasında karşılıklı neden sonuç ilişkisi bulunmuyorsa, o mekân parçası bir bölge özelliği taşımaz. Bölge tespitinde her şeyden önce bölgelere ayıracağımız mekanın coğrafi birlik fikrini uyandıracak bazı özelliklerinin olması gere¬kir. Bu özelliklerin bazıları sabit, bazıları da değişken olabilir. Örneğin beşerî ve ekonomik özellikler yıllar içinde değişiklik gösterebilir.

Ülkemizin coğrafi özelliklerinden ve yüzey şekillerin¬den dolayı, ülkemiz üzerinde geniş alanlar kaplayan bölgeler oluşturmak zordur. Bu nedenle Türkiye'de oluşturacağımız bölgelerin yüz ölçümleri genellikle kü-çük olacaktır.

FİZİKİ COĞRAFYA ÖZELLİKLERİNE GÖRE BÖLGELER
Bir yerin yüzey şekilleri, iklim özellikleri ve bitki örtüsü gibi fiziki coğrafya özelliklerine göre oluşturulan böl¬gelerdir.
Yüzey Şekillerine Göre Bölgeler
Bu tür bölgeler oluşturulurken yüzey şekilleri göz önü¬ne alınır. Örneğin, düz ovalık bölgeler, yüksek bölgeler, engebeli dağlık bölgeler gibi. Buna göre; Konya Ovası, Çukurova ve Ergene Havzası düz ovalık bölge¬lere Hakkâri, Kuzey Anadolu ve Toros dağları engebe¬li dağlık bölgelere örnek gösterilebilir.
İklim Tiplerine Göre Bölgeler
Bu tür bölgeler oluşturulurken iklim özellikleri göz önü¬ne alınır. Buna göre, Türkiye'de Akdeniz, Karadeniz ve karasal iklim bölgeleri vardır.
Bitki Örtüsüne Göre Bölgeler
Bu tür bölgeler oluşturulurken bitki örtüsü özellikleri dikkate alınır. Türkiye'de başlıca orman, maki ve boz-kır bitki örtüleri görüldüğü için bu bitki türlerinin bulun¬duğu yerler bitkilerin kendi bölgelerini oluşturur.

BEŞERÎ COĞRAFYA ÖZELLİKLERİNE GÖRE BÖLGELER
Bu bölgelerin sınırları belirlenirken o bölgenin beşerî coğrafya özelliklerini oluşturan nüfus, yerleşme, eko-nomik faaliyet ve diğer beşerî özellikler göz önünde bulundurulur.
Nüfus Yoğunluğuna Göre Bölgeler
Bu bölgeler oluşturulurken nüfus yoğunluğu özellikle¬ri göz önüne alınır. Örneğin yoğun nüfuslu bölgeler, seyrek nüfuslu bölgeler gibi. Ülkemizde izmit, İstan¬bul, İzmir, Adana ve Bursa çevreleri yoğun nüfuslu böl-gelere Hakkâri, Kars, Tunceli, Muğla, Artvin seyrek nü¬fuslu bölgeler örnek olarak gösterilebilir.
Yerleşim Özelliklerine Göre Bölgeler
Yerleşim özelliklerine göre kır ve kent bölgeleri oluştu¬rulabilir. Buna göre; İstanbul, Ankara ve İzmir kent böl¬geleri içinde yer alırken Giresun, Rize ve Ağrı çevrele¬ri kır bölgesi içinde yer alır.
Ekonomik Özelliklerine Göre Bölgeler
Ekonomik özelliklerine göre bölgeler oluşturulurken bir yerdeki etkin ekonomik faaliyetler göz önünde bu-lundurulur. Buna göre; tarım bölgesi, sanayi bölgesi, maden bölgesi, turizm bölgesi vb. ekonomik özellikle-re göre oluşturulan bölgelerdir.
Karma Bölgeler
Birden fazla coğrafi özelliği benzer olan bölgeler kar¬ma bölgeleri oluşturur. Örneğin, İzmir - Manisa çevre-si ticaret, turizm ve tarım bölgesidir. Zonguldak ve Ka¬rabük çevresi maden ve sanayi bölgesidir.
Share on Google Plus

About aytek

0 yorum:

Yorum Gönder